یک فروشگاه اینترنتی حرفه‌ای فقط مجموعه‌ای از صفحات محصول و یک دکمه خرید نیست. برای اینکه یک فروشگاه آنلاین بتواند محصولات را به شکل مناسبی معرفی کند، فرآیند خرید را برای مشتری ساده کند و مدیریت سفارش‌ها را برای صاحب کسب‌وکار امکان‌پذیر سازد، به مجموعه‌ای از امکانات و قابلیت‌های مختلف نیاز دارد. شناخت مهم‌ترین امکانات یک فروشگاه اینترنتی پیش از شروع پروژه اهمیت زیادی دارد، زیرا امکانات موردنیاز باید بر اساس نوع محصولات، تعداد کالاها، روش فروش و نیازهای واقعی کسب‌وکار انتخاب شوند. اگر قصد راه‌اندازی یک فروشگاه حرفه‌ای را دارید، می‌توانید جزئیات طراحی سایت فروشگاهی را نیز بررسی کنید.
یک فروشگاه اینترنتی حرفه‌ای باید چه امکاناتی داشته باشد؟
امکانات یک فروشگاه اینترنتی بسته به نوع کسب‌وکار متفاوت است. برای مثال، یک فروشگاه لباس ممکن است به انتخاب رنگ و سایز نیاز داشته باشد، در حالی که یک فروشگاه لوازم دیجیتال ممکن است به مقایسه مشخصات فنی محصولات اهمیت بیشتری بدهد.
با این حال، برخی قابلیت‌ها در بیشتر فروشگاه‌های اینترنتی کاربرد دارند و می‌توانند پایه اصلی یک فروشگاه آنلاین را تشکیل دهند.
۱. صفحه اصلی حرفه‌ای و هدفمند
صفحه اصلی معمولاً یکی از اولین نقاط تماس کاربر با فروشگاه است. این صفحه باید بتواند در مدت کوتاهی نوع محصولات، مزیت‌های فروشگاه و مسیر دسترسی به دسته‌بندی‌ها و محصولات مهم را به کاربر نشان دهد.
بخش‌هایی مانند دسته‌بندی محصولات، محصولات پرفروش، محصولات جدید، پیشنهادهای ویژه، بنرهای مناسبتی و معرفی مزیت‌های فروشگاه می‌توانند در صفحه اصلی قرار بگیرند.
البته قرار دادن تعداد زیادی بنر و بخش مختلف همیشه به معنی طراحی بهتر نیست. صفحه اصلی باید ساختاری منظم داشته باشد و کاربر را بدون سردرگمی به سمت محصولات موردنظر هدایت کند.
۲. دسته‌بندی محصولات
وقتی تعداد محصولات فروشگاه افزایش پیدا می‌کند، دسته‌بندی صحیح اهمیت زیادی پیدا می‌کند. کاربر باید بتواند بدون جستجوی طولانی، مسیر مناسبی برای پیدا کردن محصول موردنظر خود داشته باشد.
دسته‌بندی‌ها باید بر اساس منطق خرید مشتری طراحی شوند. برای مثال، در یک فروشگاه پوشاک می‌توان دسته‌بندی‌هایی بر اساس نوع لباس، جنسیت، گروه سنی یا نوع محصول ایجاد کرد.
ساختار دسته‌بندی باید تا حد امکان ساده و قابل فهم باشد و از ایجاد دسته‌های بسیار مشابه و کم‌کاربرد جلوگیری شود.
۳. جستجوی محصولات
قابلیت جستجو یکی از امکانات مهم فروشگاه‌های اینترنتی، به‌خصوص فروشگاه‌هایی با تعداد زیادی محصول است. کاربری که نام یا بخشی از نام یک محصول را می‌داند، باید بتواند آن را بدون مرور تمام دسته‌بندی‌ها پیدا کند.
یک سیستم جستجوی مناسب می‌تواند قابلیت‌هایی مانند پیشنهاد نتایج هنگام تایپ، جستجو بر اساس نام محصول و نمایش محصولات مرتبط را داشته باشد.
۴. فیلتر کردن محصولات
فیلتر محصولات به کاربر کمک می‌کند گزینه‌های نامرتبط را حذف کرده و سریع‌تر به محصول موردنظر برسد. این قابلیت در فروشگاه‌هایی که تنوع محصول زیادی دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
نوع فیلترها باید با ماهیت محصولات هماهنگ باشد. برای مثال ممکن است فیلترهای زیر در یک فروشگاه کاربرد داشته باشند:
- محدوده قیمت
- برند
- رنگ
- سایز
- جنس
- نوع محصول
- ویژگی‌های فنی
- موجود بودن کالا
نباید همه فیلترها را بدون توجه به نوع محصول به فروشگاه اضافه کرد. فیلترهای اضافی می‌توانند رابط کاربری را پیچیده کنند.
۵. صفحه محصول کامل
صفحه محصول یکی از مهم‌ترین بخش‌های فروشگاه اینترنتی است، زیرا بسیاری از تصمیم‌های خرید در همین صفحه گرفته می‌شوند. یک صفحه محصول مناسب باید اطلاعات کافی را در اختیار کاربر قرار دهد تا بتواند محصول را ارزیابی کند.
بسته به نوع محصول، این صفحه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
- نام محصول
- تصاویر باکیفیت
- قیمت
- وضعیت موجودی
- توضیحات محصول
- ویژگی‌ها و مشخصات
- انتخاب رنگ یا سایز
- تعداد قابل خرید
- دکمه افزودن به سبد خرید
- محصولات مرتبط
- نظرات کاربران در صورت فعال بودن این قابلیت
ساختار صفحه محصول باید بر اساس نوع کالا طراحی شود. برای مثال، صفحه یک محصول دیجیتال با صفحه یک لباس یا محصول آرایشی الزاماً به اطلاعات یکسانی نیاز ندارد.
۶. پشتیبانی از محصولات متغیر
برخی محصولات دارای ویژگی‌ها یا گزینه‌های مختلف هستند. برای مثال، یک لباس ممکن است در چند رنگ و سایز عرضه شود یا یک محصول دیجیتال در ظرفیت‌های متفاوت فروخته شود.
فروشگاه باید بتواند این انتخاب‌ها را به شکل واضح در اختیار مشتری قرار دهد و در صورت نیاز، قیمت، موجودی یا سایر اطلاعات را بر اساس گزینه انتخاب‌شده تغییر دهد.
۷. سبد خرید
سبد خرید محلی است که کاربر محصولات انتخاب‌شده خود را قبل از نهایی کردن سفارش بررسی می‌کند. در این بخش باید اطلاعاتی مانند نام محصول، تعداد، قیمت، گزینه‌های انتخاب‌شده و مبلغ نهایی به شکل واضح نمایش داده شود.
کاربر باید بتواند تعداد محصولات را تغییر دهد یا محصولی را از سبد حذف کند. همچنین هزینه‌هایی مانند ارسال یا تخفیف، در صورت وجود، باید به شکل شفاف نمایش داده شوند.
۸. فرآیند پرداخت و ثبت سفارش
فرآیند پرداخت یکی از حساس‌ترین قسمت‌های فروشگاه اینترنتی است. هرچه مراحل خرید پیچیده‌تر باشند، احتمال سردرگمی کاربر نیز بیشتر می‌شود.
فرم ثبت سفارش باید اطلاعات موردنیاز را به شکل منطقی دریافت کند و مراحل مختلف مانند اطلاعات مشتری، آدرس، روش ارسال و پرداخت را واضح نمایش دهد.
در صورت امکان بهتر است اطلاعات غیرضروری از فرآیند خرید حذف شوند تا مشتری بتواند سفارش خود را با کمترین اصطکاک ممکن ثبت کند.
۹. اتصال به درگاه پرداخت
فروشگاه اینترنتی باید متناسب با مدل فعالیت خود امکان پرداخت آنلاین یا سایر روش‌های پرداخت موردنیاز را فراهم کند. اتصال به درگاه پرداخت باعث می‌شود مشتری بتواند مبلغ سفارش را به‌صورت آنلاین پرداخت کند.
در طراحی این بخش باید وضعیت موفق یا ناموفق بودن تراکنش، ثبت صحیح سفارش و نمایش پیام مناسب به کاربر به‌درستی مدیریت شود.
۱۰. حساب کاربری مشتری
ایجاد حساب کاربری می‌تواند امکانات مختلفی را در اختیار مشتری قرار دهد. برای مثال کاربر می‌تواند سفارش‌های قبلی، اطلاعات حساب، آدرس‌ها و سایر اطلاعات مرتبط با خرید خود را مشاهده کند.
البته برای همه فروشگاه‌ها اجباری کردن ثبت‌نام قبل از خرید ضروری نیست. در بعضی کسب‌وکارها امکان خرید به‌عنوان مهمان می‌تواند فرآیند خرید را ساده‌تر کند.
۱۱. مدیریت سفارش‌ها
از طرف دیگر، صاحب فروشگاه نیز به یک سیستم مدیریت سفارش نیاز دارد. مدیر سایت باید بتواند سفارش‌های ثبت‌شده را مشاهده و وضعیت آنها را مدیریت کند.
وضعیت‌هایی مانند در انتظار پرداخت، در حال پردازش، آماده ارسال، ارسال‌شده یا تکمیل‌شده می‌توانند متناسب با فرآیند فروشگاه تعریف و مدیریت شوند.
۱۲. مدیریت موجودی محصولات
در فروشگاه‌هایی که محصولات فیزیکی می‌فروشند، مدیریت موجودی اهمیت زیادی دارد. سیستم فروشگاه باید بتواند وضعیت موجودی کالاها را ثبت کند و در صورت نیاز پس از ثبت سفارش، مقدار موجودی را به‌روزرسانی کند.
برای محصولات متغیر نیز ممکن است موجودی هر رنگ، سایز یا ویژگی به صورت جداگانه مدیریت شود.
۱۳. سیستم تخفیف و کد تخفیف
بسیاری از فروشگاه‌ها برای کمپین‌های فروش، مناسبت‌ها یا جذب مشتری از تخفیف استفاده می‌کنند. به همین دلیل امکان ایجاد کدهای تخفیف می‌تواند یکی از قابلیت‌های کاربردی فروشگاه باشد.
بسته به سیستم فروشگاه می‌توان شرایط مختلفی برای تخفیف تعیین کرد؛ برای مثال درصد تخفیف، مبلغ ثابت، حداقل مبلغ خرید، تاریخ انقضا یا محدودیت استفاده.
۱۴. امکان تعریف روش‌های مختلف ارسال
فروشگاه‌های اینترنتی ممکن است از روش‌های مختلفی برای ارسال کالا استفاده کنند. بنابراین سیستم سفارش باید بتواند روش ارسال مناسب را بر اساس نیاز کسب‌وکار مدیریت کند.
برای مثال ممکن است فروشگاه از ارسال پستی، پیک شهری یا تحویل حضوری استفاده کند. هزینه ارسال نیز می‌تواند بر اساس روش ارسال، محدوده جغرافیایی یا مبلغ سفارش محاسبه شود.
۱۵. نظرات و امتیازدهی کاربران
در برخی فروشگاه‌ها امکان ثبت نظر و امتیاز برای محصولات می‌تواند به کاربران در ارزیابی کالا کمک کند. این بخش باید با توجه به مدل فروشگاه و سیاست مدیریت محتوا فعال و مدیریت شود.
مدیر فروشگاه نیز باید بتواند نظرات را بررسی و در صورت نیاز مدیریت کند تا محتوای نامرتبط یا نامناسب در صفحات محصولات نمایش داده نشود.
۱۶. محصولات مرتبط و پیشنهاد محصولات
نمایش محصولات مرتبط می‌تواند به کاربر کمک کند کالاهای دیگری را که با محصول موردنظر ارتباط دارند پیدا کند. برای مثال در صفحه یک دوربین می‌توان لوازم جانبی مرتبط را نمایش داد.
این قابلیت علاوه بر بهبود مسیر خرید، می‌تواند به کاربر کمک کند محصولات موردنیاز خود را راحت‌تر پیدا کند.
۱۷. مقایسه محصولات
در برخی فروشگاه‌ها، مخصوصاً فروشگاه‌های لوازم دیجیتال و کالاهای دارای مشخصات فنی متعدد، قابلیت مقایسه محصولات می‌تواند مفید باشد.
کاربر می‌تواند چند محصول را انتخاب کرده و مشخصات اصلی آنها را در کنار یکدیگر مشاهده کند. البته این قابلیت برای همه فروشگاه‌ها ضروری نیست و باید بر اساس رفتار کاربران و ماهیت محصولات تصمیم‌گیری شود.
۱۸. سیستم مدیریت محتوا و وبلاگ
فروشگاه اینترنتی فقط به صفحات محصول محدود نمی‌شود. داشتن بخش محتوایی می‌تواند برای انتشار راهنماهای خرید، آموزش استفاده از محصولات، مقالات تخصصی و مطالب مرتبط با حوزه فعالیت فروشگاه مفید باشد.
برای مثال یک فروشگاه لوازم آرایشی می‌تواند درباره انتخاب محصولات مناسب، روش استفاده از آنها یا تفاوت انواع محصولات محتوا منتشر کند. این محتوا می‌تواند بخشی از استراتژی بازاریابی محتوایی و سئوی فروشگاه نیز باشد.
۱۹. امکانات موردنیاز برای سئو
سئو نیز باید در معماری یک فروشگاه اینترنتی از ابتدا در نظر گرفته شود. ساختار دسته‌بندی‌ها، صفحات محصولات، URLها، عناوین، توضیحات، لینک‌سازی داخلی و مدیریت صفحات فیلترشده از جمله موضوعاتی هستند که باید در طراحی و توسعه فروشگاه مورد توجه قرار بگیرند.
همچنین باید از ایجاد صفحات کم‌ارزش یا تکراری به دلیل فیلترها و ترکیب‌های مختلف جلوگیری شود و وضعیت ایندکس صفحات مهم فروشگاه به شکل مناسبی مدیریت شود.
۲۰. طراحی ریسپانسیو و مناسب موبایل
کاربران زیادی از طریق موبایل وارد فروشگاه‌های اینترنتی می‌شوند. به همین دلیل تمام مراحل خرید، از مشاهده دسته‌بندی و محصول گرفته تا سبد خرید و پرداخت، باید در صفحه‌های کوچک نیز تجربه کاربری مناسبی داشته باشند.
دکمه خرید، فیلترها، تصاویر محصول، فرم‌ها، منوی سایت و سایر عناصر مهم باید در موبایل به شکلی قابل استفاده نمایش داده شوند.
۲۱. سرعت مناسب فروشگاه
سرعت سایت یکی از موضوعات مهم در تجربه کاربری فروشگاه اینترنتی است. صفحات فروشگاه معمولاً تصاویر، محصولات، فیلترها، اسکریپت‌ها و عناصر مختلفی دارند و در صورت پیاده‌سازی نامناسب می‌توانند سنگین شوند.
بهینه‌سازی تصاویر، انتخاب زیرساخت مناسب، کنترل افزونه‌ها، مدیریت فایل‌های CSS و JavaScript، کش و بهینه‌سازی پایگاه داده از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند به بهبود عملکرد فروشگاه کمک کنند.
۲۲. امنیت و پشتیبان‌گیری
فروشگاه اینترنتی با اطلاعات سفارش‌ها و اطلاعات حساب کاربران سروکار دارد؛ بنابراین توجه به امنیت اهمیت زیادی دارد. استفاده از نسخه‌های به‌روز، منابع معتبر، تنظیمات امنیتی مناسب، کنترل دسترسی‌ها و تهیه نسخه پشتیبان منظم از جمله اقداماتی هستند که باید در نگهداری فروشگاه مورد توجه قرار گیرند.
۲۳. گزارش‌ها و آمار فروش
مدیر فروشگاه برای تصمیم‌گیری بهتر به اطلاعات مربوط به فروش نیاز دارد. گزارش سفارش‌ها، فروش محصولات، وضعیت موجودی و سایر داده‌های مرتبط می‌توانند به مدیر کمک کنند عملکرد فروشگاه را بهتر بررسی کند.
در پروژه‌های پیشرفته‌تر می‌توان فروشگاه را به ابزارهای تحلیلی و سیستم‌های دیگر نیز متصل کرد تا اطلاعات بیشتری درباره رفتار کاربران و عملکرد فروش به دست آید.
همه فروشگاه‌های اینترنتی به تمام این امکانات نیاز ندارند
یکی از نکات مهم در طراحی فروشگاه اینترنتی این است که نباید صرفاً به دلیل وجود یک قابلیت، آن را به سایت اضافه کرد. امکانات باید بر اساس مدل کسب‌وکار، نوع محصولات، تعداد کالاها، فرآیند فروش و رفتار مشتریان انتخاب شوند.
برای مثال، قابلیت مقایسه محصولات ممکن است برای یک فروشگاه لوازم دیجیتال کاربرد زیادی داشته باشد اما برای یک فروشگاه پوشاک ضرورت نداشته باشد. همین موضوع درباره فیلترها، سیستم نوبت‌دهی، روش‌های ارسال، حساب کاربری و سایر امکانات نیز صدق می‌کند.
مهم‌ترین امکانات فروشگاه اینترنتی در یک نگاه
| امکانات | کاربرد |
|---|---|
| دسته‌بندی محصولات | دسترسی آسان‌تر به کالاها |
| جستجوی محصولات | پیدا کردن سریع محصول موردنظر |
| فیلتر محصولات | محدود کردن نتایج بر اساس ویژگی‌ها |
| صفحه محصول | معرفی کامل و ارائه اطلاعات کالا |
| سبد خرید | مدیریت کالاهای انتخاب‌شده |
| پرداخت آنلاین | نهایی کردن سفارش و پرداخت |
| مدیریت سفارش‌ها | پیگیری و پردازش سفارش‌های مشتریان |
| مدیریت موجودی | کنترل وضعیت موجود بودن محصولات |
| کد تخفیف | اجرای کمپین‌ها و تخفیف‌های فروش |
| نظرات کاربران | ارائه تجربه خریداران و اطلاعات بیشتر درباره محصول |
| وبلاگ | انتشار محتوای آموزشی و پشتیبانی از بازاریابی محتوا |
| طراحی ریسپانسیو | ارائه تجربه مناسب در موبایل و دسکتاپ |
| امنیت و پشتیبان‌گیری | نگهداری امن‌تر از سایت و اطلاعات |
جمع‌بندی
مهم‌ترین امکانات یک فروشگاه اینترنتی شامل قابلیت‌هایی مانند دسته‌بندی محصولات، جستجو و فیلتر، صفحات کامل محصول، سبد خرید، پرداخت، مدیریت سفارش و موجودی، تخفیف، روش‌های ارسال، وبلاگ، امکانات سئو، طراحی ریسپانسیو، سرعت و امنیت است. با این حال، تمام فروشگاه‌ها به یک مجموعه امکانات یکسان نیاز ندارند و ساختار نهایی باید بر اساس نوع محصول و فرآیند فروش هر کسب‌وکار مشخص شود. یک فروشگاه حرفه‌ای زمانی می‌تواند عملکرد مناسبی داشته باشد که امکانات آن در کنار طراحی رابط کاربری، تجربه کاربری، ساختار فنی و سئو به شکل یکپارچه اجرا شوند. برای آشنایی بیشتر با فرآیند و امکانات موردنیاز برای راه‌اندازی یک فروشگاه آنلاین، می‌توانید صفحه طراحی سایت فروشگاهی را بررسی کنید.
